Jaki podatek zapłacisz od spadku i darowizny

Spis treści
Jaki podatek zapłacisz od spadku i darowizny
Strona 2
Strona 3
Wszystkie strony
Nagle możesz stać się spadkobiercą lub obdarowanym. Im bliższy tobie człowiek przekaże ci dorobek swego życia, tym mniej zabierze fiskus.

Uwłaszczenia, prywatyzacje, wykup mieszkań spółdzielczych, budowa domów, zakładanie spółek z o.o. i akcyjnych, zakup akcji spółek giełdowych... Kapitalizm sprawił, że znaczna część społeczeństwa dorobiła się osobistego majątku.

Każdy z nas pewnego dnia będzie spadkodawcą lub darczyńcą, każdy też może stać się spadkobiercą lub obdarowanym. Dziś radzimy, kiedy warto spisać testament, a kiedy zapisać darowiznę. A także informujemy, z jakimi kosztami powinniśmy się liczyć, kiedy sami otrzymamy spadek lub darowiznę.

Dwie drogi

Drogą najbardziej oczywistą jest postępowanie spadkowe. Warto więc zadbać wcześniej o poprawne spisanie testamentu, który zawsze można później zmienić. Jeśli nie rozporządzimy majątkiem w formie testamentu, wchodzi w grę dziedziczenie ustawowe.

Inną drogą jest darowizna (lub tzw. polecenie darczyńcy, gdy legat przekazują inne osoby), ale tu czyhają na obdarowanego liczne pułapki. Darczyńca może odwołać darowiznę, jeśli np. wykaże, że po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny spowoduje uszczerbek dla jego utrzymania czy wypłaty alimentów. Darowizna może być też odwołana w ciągu dwóch lat, w przypadku wykazania rażącej niewdzięczności obdarowanego. Nie później jednak niż w ciągu roku od chwili, gdy darczyńca dowiedział się o tej niewdzięczności.

Odwołanie darowizny mogą przeprowadzić też spadkobiercy darczyńcy, jeśli obdarowany przyczynił się celowo do jego śmierci lub gdy wykażą, że darczyńca nie miał zdolności do czynności prawnych, np. był ubezwłasnowolniony.

Przedstawiciel takiej osoby - opiekun przy całkowitym ubezwłasnowolnieniu lub kurator przy częściowym - może także zakwestionować przed sądem umowę darowizny dokonaną przed ubezwłasnowolnieniem, jeśli była ona nieuzasadniona lub, z racji swej wartości, nadmierna.

Trzeba zgłosić


O spadku i darowiźnie powinien zostać powiadomiony urząd skarbowy. Służy do tego specjalny druk SD-Z1, który jest dostępny w każdym urzędzie skarbowym. Zgłoszenie nie obowiązuje w poniższych przypadkach:

Gdy wartość majątku nabytego w obrębie pierwszej grupy podatkowej - od tej samej osoby (lub po tej samej osobie) w ciągu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw ostatnio nabytych - nie przekracza kwoty 9637 zł.

Gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (ponieważ została ona już opodatkowana przez notariusza).

Darowizna nieruchomości musi być dokonana drogą notarialną. Udokumentowana powinna też być większa darowizna pieniężna. W praktyce oznacza to przekaz pocztowy, przelew bankowy czy wpłatę na konto. Informacja o tym musi dotrzeć do fiskusa na druku SD-Z1. Jeśli obdarowany lub spadkobierca zaniedba tej formalności, a wykaże w innych zeznaniach, że uzyskał darowiznę lub spadek, straci uprawnienia do zniżek i urząd wymierzy mu podatek w wysokości 20 proc., traktując te pieniądze jako dochód ze źródeł nieudokumentowanych!

UWAGA! Przepis ten, wprowadzony od 1 stycznia 2007 r., działa też z mocą wsteczną, co budzi wiele kontrowersji!

Trzy grupy
Spadek i darowizna opodatkowane są według tych samych zasad. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest spadkobierca.

Grupa I, obciążona podatkiem najniższym, to małżonek, zstępni, czyli dzieci, wnuki itd., wstępni, czyli rodzice, dziadkowie itd., pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie.

Rodzicami w świetle prawa są także rodzice adopcyjni, a ten stopień bliskości przenosi się na ich zstępnych. Ta sama zasada działa na rzecz adoptowanych (przysposobionych) i ich zstępnych.

UWAGA! W ramach najbliższej rodziny (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha) spadek czy darowizna są całkowicie wolne od podatku, jeśli urząd skarbowy został powiadomiony w ciągu miesiąca.

Nie ma w gronie uprzywilejowanych synowych, zięciów i teściów, ale wyjściem z sytuacji jest pozostawienie spadku tylko swojemu dziecku, bez podatku. Jeżeli ono zdecyduje się potem przekazać darowiznę swojemu małżonkowi - to ta darowizna również będzie wolna od podatku.

Możliwe to będzie wyłącznie w przypadku spisania testamentu. Synowe, zięciowie i teściowie mają jednak uprawnienie do nieopodatkowanego nabycia spadku czy darowizny w postaci mieszkania
lub domu o powierzchni do 110 mkw., pod warunkiem że nie mają własnego mieszkania czy domu lub pozbędą się go w ciągu 6 miesięcy po otrzymaniu legatu.

Ulgi te mają zastosowanie w odniesieniu do spadków i darowizn otrzymanych po 31 grudnia 2006 r. Aby z nich skorzystać, trzeba mieć obywatelstwo polskie, innego z państw Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) albo mieszkać w jednym z państw UE.

Grupa II to dzieci i wnuki rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych.

Grupę III stanowią pozostałe osoby uprawnione do udziału w spadku, np. przyjaciele, zasłużeni pracownicy rodzinnej firmy, dalsi krewni, organizacje społeczne, instytucje lub kościoły korzystające z darowizn lub zapisów testamentowych.

Mniejszy spadek
Pomiędzy dniem śmierci spadkodawcy a dniem wymiaru podatku może wydarzyć się wiele rzeczy, które powodują zmianę wartości spadku. Od podstawy opodatkowania odlicza się więc m.in.:
wpłacenie zachowków i zapisów czy realizację innych poleceń,
koszty postępowania sądowego (wpis i wynagrodzenie adwokata),
wynagrodzenie wykonawcy testamentu (jeżeli został ustanowiony przez testatora),
działania siły wyższej, czyli klęski żywiołowe, kradzież, pożary, choroby inwentarza itp.,
liczą się też koszty pogrzebu, łącznie z nagrobkiem, jeżeli nie zostały pokryte z majątku zmarłego, zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie. Koszty większych grobowców powinny zostać udokumentowane rachunkami na spadkobiercę!

Decydujący głos ma naczelnik urzędu


O ostatecznej wartości spadku czy darowizny decyduje naczelnik urzędu skarbowego. Ale z reguły urząd przyjmuje do wiadomości wartości określone przez nabywcę, jeżeli z grubsza odpowiadają wartości rynkowej.

Wkłady oszczędnościowe określane są nominalnie. Wartość jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych przyjmuje się według ustaleń funduszy. Może być jednak tak, że beneficjent nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo podana wartość nie odpowiada - według naczelnika urzędu skarbowego - wartości rynkowej, bądź poszczególni spadkobiercy podają różne liczby. Wówczas urząd wzywa do ponownego określenia wartości i podaje jednocześnie wysokość tej kwoty według własnej wstępnej oceny. Jeśli to nie skutkuje, naczelnik urzędu sam wyceni rzeczy w oparciu o opinię biegłego. Jeżeli wartość określona przez biegłego różni się o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez nabywcę, koszty wydania opinii ponosi nabywca.

Jak spadkobierca lub obdarowany może samodzielnie obliczyć wysokość podatku

Podatek od spadku czy darowizny można obliczyć samodzielnie, korzystając z informacji dostępnych w internecie,

m.in. na stronach:
www.bankier.pl, www.money.pl, www.pit.pl, www.wieszjak.pl, www.poradnikpodatnika.pl.
Wylicza się go od nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku, zależną od grupy podatkowej spadkobiercy.

Część wolna od podatku wynosi:
dla I grupy podatkowej
9637,00 zł
dla II grupy podatkowej
7276,00 zł
dla III grupy podatkowej
4902,00 zł
Kwoty powyżej tych progów podlegają opodatkowaniu:
Dla I grupy podatkowej
do 10 278 zł - 3 proc.
od 10 278 zł do 20 556 zł
- 308,30 zł i 5 proc. nadwyżki ponad 10 278 zł
od 20 556 zł - 822,20 zł i 7 proc. nadwyżki ponad 20 556 zł
Dla II grupy podatkowej
do 10 278 zł - 7 proc.
od 10 278 zł do 20 556 zł
- 719,50 zł i 9 proc. od nadwyżki ponad 10 278 zł
od 20 556 zł - 1644,50 zł
i 12 proc. od nadwyżki
ponad 20 556 zł
Dla III grupy podatkowej
do 10 278 zł - 12 proc.
od 10 278 zł do 20 556 zł
- 1233,40 zł i 16 proc. od nadwyżki ponad 10 278 zł
od 20 556 zł - 2877,90 zł
i 20 proc. od nadwyżki
ponad 20 556 zł

Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się wartość obowiązującą w dniu powstania obowią-zku podatkowego, np. w dniu otwarcia spadku.

Uwaga, kumulacja!
Jeżeli ktoś w ciągu 5 lat otrzymał od tej samej osoby więcej niż jedną darowiznę lub darowiznę i spadek, wtedy należy je zsumować. Trzeba obliczyć podatek od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych, a następnie pomniejszyć go o podatek zapłacony wcześniej. Natomiast przyjmuje się jedną kwotę wolną od opodatkowania.

Spadkobiercy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić wszystkie darowizny od tej osoby uzyskane w okresie 5 lat.

Co nie podlega opodatkowaniu
Opodatkowaniu nie podlegają przekazywane w spadku lub darowywane prawa autorskie, patentowe czy znaki towarowe. Nie płaci się podatku za przejęcie ziemi i maszyn w gospodarstwie rolnym, jeśli będzie one prowadzone potem przez nabywcę co najmniej 5 lat, a maszyny nie zostaną w ciągu 3 lat przekazane osobom trzecim. Płaci się jednak na ogólnych zasadach podatek od otrzymanych budynków mieszkalnych, obiektów budowlanych przeznaczonych na cele chowu zwierząt (wraz ze stadem), urządzeń do upraw specjalnych: szklarni, silosów, pieczarkarni, chłodni itp.

Podstawa prawna

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16/1964, poz. 93 z późn. zm.)
Ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. nr 142/2004, poz. 1514 z późn. zm.)
Ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9/1964, poz. 59 z późn. zm.)

(polskatimes.pl)

Hydepark

Top Headline
Każdy ma swoje marzenia. A jakie są moje marzenia?

  Każdy człowiek czegoś pragnie. Jedni domu i kochającej rodziny, drudzy samochodu, czasem akceptacji. W naszym życiu marzenia są niczym powietrze- potrzebujemy ich, inaczej wszystko będzie...

Read More...
Ja Europejczyk- co to dla mnie znaczy?

  Od małego dziecka czułam się Europejką. Rodzice powtarzali mi, że, choć nasz kontynent nie jest idealny, dobrze nam tu, nasze życie jest spokojne i uporządkowane. Teraz jednak, gdy jestem...

Read More...
Co ta szkoła robi z ludźmi??

  Miejsce ciągłego szumu, zgiełku i krzyku. Twierdza, w której rządzą zasady, za których złamanie ma się kłopoty niemal takie same, gdy sięgniesz ręką po cudzą własność. Jednymi słowy:...

Read More...
| właściciel, red.naczelny: kowalczykpiotr@vp.pl tel.669 459 000| | admin: uniwers1@poczta.onet.pl tel.607 741 966 | Serwis wpisany do rejestru dzienników i czasopism postanowieniem S.O. w Szczecinie 23.10.07r Sygn. akt I Ns Rej."Pr" 65/07 nr.rej.606
statystyka